Webinar darmspoelen

Op dinsdag 4 februari 2020 vond het Webinar over darmspoelen bij kinderen plaats.

spoelen

 

 

 

In een studio in Amsterdam gaven Pim Sloots, kinderchirurg van het ErasmusMC te Rotterdam, Ivo de Blaauw kinderchirurg en Mariëtte van de Vorle verpleegkundig specialist kinderchirurgie beiden van het Amalia kinderziekenhuis te Nijmegen een interactieve presentatie. Het Webinar was toegankelijk voor (kinder) artsen, verpleegkundigen en andere belangstellenden.

De onderwerpen die werden gepresenteerd waren obstipatie, aangeboren ano-colorectale aandoeningen en praktische tips & tricks bij het darmspoelen. Daarbij werden verschillende casuïstieken besproken en konden de kijkers tijdens de live uitzending vragen stellen.

Ivo de Blaauw trapte af met informatie over de chronische functionele obstipatie.

Volgens de richtlijn obstipatie bij kinderen, de Rome IV criteria, wordt van chronische obstipatie gesproken indien 2 van de 6 criteria meer dan een maand bestaan.
1. Defecatiefrequentie < 2 x per week
2. Ophouden van ontlasting
3. Pijnlijke of harde/keutelige ontlasting
4. Grote hoeveelheid ontlasting die het toilet verstopt**
5. Grote feces massa voelbaar in abdomen of rectum
6. Incontinentie voor feces >1x per week*
7. Incontinentie voor feces >1x per week*

  1. Afwezigheid alarmsymptomen/Voldoet niet aan IBS
    * Vanaf zindelijkheid         **<4jr: grote hoeveelheid feces in luier of toilet

Over het algemeen worden deze kinderen behandeld door huisartsen en kinderartsen. De behandeling bestaat uit de volgende stappen: educatie, multidisciplinair trainingsprogramma, medicamenteuze ondersteuning (orale laxantia en zo nodig klysmata). Ook worden verschillende mogelijke onderliggende aandoeningen onderzocht zoals allergieën/intoleranties, anatomische afwijkingen en psychosociale problematiek. Ook kan aanvullend onderzoek worden verricht zoals manometrie (druk meting in endeldarm) en marker studie (darmpassagetijd) 

Er wordt geschat dat 50% van de kinderen herstelt na behandeling en 50% na 5 jaar nog last heeft van incontinentie of pijnlijke defecatie.

Als een kind met klachten wordt doorgestuurd naar de kinderchirurg wordt meestal gevraagd of er sprake kan zijn van de Ziekte van Hirschsprung (ontbreken van zenuwcellen in de darm) Bij kinderen jonger dan 1 jaar kan poliklinisch (zonder narcose) een rectumslijmvlies biopt worden afgenomen. Bij oudere kinderen zal dat onder narcose plaatsvinden.

Behandeling van ernstige obstipatie (therapieresistent) kan bestaan uit darmspoelen (Bowel Management), zenuwstimulatie, botulinetoxine injecties, darm resecties en als laatste optie worden ook wel spoel stoma’s (Malone stoma) aangelegd of (tijdelijke) darm stomata.

Tabel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pim Sloots gaf uitleg over anorectale malformaties, waarbij de anus niet goed of op de juiste plaats is aangelegd en waarbij sprake kan zijn van meerdere afwijkingen genoemd VACTER-L associatie (70%) en over de Ziekte van Hirschsprung. Ook bij deze aandoeningen is vaak sprake van een verstoord ontlasting patroon met obstipatie en incontinentie en worden deze kinderen volgens bovenstaand stappenplan behandeld.

Vervolgens gaf Mariëtte van de Vorle uitleg over het darm spoelen in de praktijk met tips en tricks.
Darm spoelen werkt als volgt: door de darm geleidelijk te vullen met warm water mengt de aanwezige ontlasting zich met het water en wordt een reflex om te lozen opgewekt. Als richtlijn wordt 10-20 ml/kg/lichaamsgewicht aan lauw water in 100 ml per minuut in de darm ingebracht.
Benodigde tijd voor een spoeling bedraagt 30 tot 45 minuten. En is een flinke tijdsinvestering voor ouders en kind en zeker met meerdere kinderen in het gezin. Een vast tijdstip is daarbij erg belangrijk.
Er zijn verschillende spoel apparaten en samen met de ouders en het kind wordt het meest geschikte apparaat gekozen. Het liefst starten we de behandeling thuis op en houden we vanuit het ziekenhuis laagdrempelig contact om de voortgang en aanpassingen te begeleiden. Voor starten van deze invasieve behandeling wordt het gezin uitgebreid besproken in ons multidisciplinair team met de psychologie en fysiotherapie om de kans op trauma’s te voorkomen.

Darmspoelen is voor de meerderheid van de kinderen die daaraan beginnen succesvol. In de literatuur worden getallen genoemd van 60-70 % met vooral een verbetering op sociaal en emotioneel gebied. Bij de kinderen die stoppen wordt vooral problematisch gedrag en leeftijd gezien als belangrijkste reden.

Al met al kunnen we met een goede voorbereiding en intensieve begeleiding de kwaliteit van leven bij kinderen met ontlasting problemen enorm verbeteren met de inzet van darmspoelingen.

Helaas nog steeds een onderwerp waarop een groot taboe heerst.

Mariëtte van de Vorle verpleegkundig specialist kinderchirurgie
Amalia kinderziekenhuis Radboudumc Nijmegen

image00021