Ophouden van ontlasting op school door kinderen in Nederland

Anne ter Schure, Amsterdam UMC
Veel kinderen vinden het moeilijk om op school naar het toilet te gaan voor ontlasting. Hierdoor houden zij hun ontlasting op totdat ze thuis zijn. Dit zogenaamde “ophoudgedrag” kan leiden tot buikpijn, verstopping en andere gezondheidsklachten.

In deze studie onderzochten we hoe vaak dit voorkomt bij Nederlandse kinderen op school en wat de redenen hiervoor zijn. 

Voor het onderzoek vulden 1000 kinderen van 8 tot 16 jaar een vragenlijst in op de basis- en middelbare school. De vragen gingen over het aantal keer van het gebruik maken van het toilet op school en redenen om het toilet te vermijden. Daarnaast vroegen we aan de kinderen die ontlasting ophielden op school of ze hierdoor lichamelijke klachten kregen, en of ze om deze reden een arts moesten bezoeken. 

Uit het onderzoek bleek dat het ophouden van ontlasting op school heel vaak voorkomt. Meer dan de helft van de basisschoolkinderen (51%) en ruim zeven op de tien middelbare scholieren (71%) gaf aan hun ontlasting weleens op te houden op school. Jongens en meisjes verschilden hierin niet van elkaar. 

De belangrijkste redenen om het toilet te vermijden waren slechte hygiëne en een gebrek aan privacy. Veel kinderen vonden de schooltoiletten vies of voelden zich niet prettig doordat anderen konden meekijken of luisteren. Ongeveer vier op de tien kinderen beoordeelden de schooltoiletten als onvoldoende schoon (41%). 

Daarnaast gaf ongeveer de helft van de kinderen met ophoudgedrag aan regelmatig buikpijn te hebben (50%). Op basisschool leeftijd kwam ongewild verlies van ontlasting voor bij 5% van de kinderen; dat is 1 tot 2 kinderen op een klas van 30 kinderen. Een deel van de kinderen bezocht hiervoor zelfs een arts. 

De resultaten laten zien dat toiletproblemen op school een groot en vaak verborgen probleem zijn. Betere en schonere toiletten, meer privacy en meer aandacht voor dit onderwerp op school kunnen bijdragen aan de gezondheid, het welzijn en het schoolplezier van kinderen.